زن متمرد افغان از جنگ كنار آمد

   

حكومت بالاخره نسبت به زن كه قومندان مليشه بود موفقيت حاصل كرد- اما پلانها به منظور گماشتن وی به موقفی تا از مزاحمت دور نگه داشته شود، جنجال بر انگيز ثابت شده است.

گزارش سيد يعقوب ابراهيمي در مزار شريف ( 9 جولاي 2008)

حكومت افغانستان پيروزي اندكي را پس از غالب شدن بر سر يك "جنگ سالار" متمرد كه رهبري يك گروه جنگجو را تقريباً طي سه دهه بعهده داشت، نصيب شد. چيزيكه اين قضيه را مجزا مي سازد همانا بودن يك زن بحيث قومندان مليشه است.

مقامات حكومتي بيشتر تصميم همكاري را با بي بي عايشه كه مشهور به تخلصش "كفتر" است داشتند تا گرفتارى وى. او مردم محل را ناراحت ساخته است و مردم مي گويند كه با توجه به گذشته كفتر، او بعيد است كه ساختار هاي زندگي ملكي را پبذيرد، زيرا موقفي بالاتر از خدمه بودن پيدا كرده نمي تواند.

كفتر احتمالاً هيچگاهي قصد تامين مساوات جنسيت( جندر) را نداشته است، اما طي سالهاي متوالي او نشان داد كه زن افغان هم مي تواند مثل مردان جنگ سالار بيباك و سخت جان باشد.

تا اكنون كفتر 55 ساله تقريباً با تمام رژيم ها جنگ كرده است از شوروي گرفته تا طالبان و حتي حكومت فعلي رييس جمهور حامد كرزي.

تا همين اواخر، موضع متفاوت بعنوان يگانه قومندان شبه نظامي داشته است- البته مجزا از طالبان و همقطاران آنان- او تا كنون درگيري علني با دولت افغانستان داشت.

ماه گذشته، او با پنج مرد مسلح خود كه گفته مي شود اكثر آنان اقاربش هستند، تسليم حكومت شد. از زمان سقوط طالبان در سال 2001 بدينسو اين دومين بار است كه وي سلاح به زمين مي ماند.

كفتر يك چهره سرشناس در منطقه بومي خويش ولايت بغلان است. بغلان در شمال كابل واقع است.

حکايه چنين است كه كفتر تصادفي به يك مبارز تبديل شده است، يعني پس از اينكه پسرش از سوي عساكردولت طرفدار شوروي در دوران جنگ مجاهدين در سال هاي 1980 كشته شد او به قصد كشتن قاتلين پسرش سلاح بر داشت در اول در ولسوالى اندراب ولايت بغلان قاتل پسرش را با دستان خود به قتل رسانيد بعد سلاح بدست گرفت و جنگ را عليه آنان شروع كرد.

موفقيت او در پسين سالها سبب شد تا او بحيث قومندان حزب جمعيت اسلامي گماشته شود كه رهبرنظامي آن احمد شاه مسعود بود. زمانيكه طالبان در سال 1996 كابل را تصرف كردند و بجانب شمال در حركت شدند، كفتر ادعا مي كند كه قومنده 2000 مرد مسلح را كه مقاومت مي كردند بدست داشت.

پس از فروپاشي طالبان به حمايت حمله امريكا، كفتر سلاحهاي خود را به برنامه خلع سلاح سازي و بر گشت مجدد به زندگي ملكي، تسليم داد. حتي براي كوتاه مدت به زندگي سياسي در آمد، سمت نماينده ولسوالي نهرين ولايت بغلان را در جريان لويه جرگه اضطراري در سال 2002 كه كرزي را براي ايجاد ساختار حكومت بحيث رييس جمهور تا برگزاري انتخابات تعين كرد؛ عهده دار بود.

اما ظاهراً براي هيجان جنگ دلتنگ مي شد.

او به اي دبليو پي آر گفت:" پس از اينكه جنگجويان طالب را شكست دادم، تمام اسلحه خود را به حكومت تسليم دادم" ديگر خبرنگاران گزارش داده اند:" {كفتر} من مجبور شدم كه گاو هايم را بفروشم تا دوباره اسلحه خريداري كنم."

طي سالهاي پسين، كفتر متهم به راه اندازي شورش مسلحانه عليه حكومت شده است، او به ديگر جنايات مانند دوزدي، جزيه گيري و قاچاق مواد مخدر نيز متهم شده است.

درحاليكه كفتر به خبرنگاران سخن مي گفت، او دخيل بودنش را در قضاياي چون دوزدي و ديگر مشكلات امنيتي رد كرد.

امسال حكومت صبرش لبريز شده و درماه مي عملياتي را بخاطر گرفتاري كفتر راه اندازي كرد.

او لغزيد و با چند مرد مسلح خويش در كوه تسليم شد.

جنرال غلام مجتبي پتنگ، قومندان پوليس ملي افغانستان در ولايات شمالي، اخطار صادر كرد كه اگر کفتر ومردان مسلح وي تسليم نشوند انها را از بين خواهند برد

ازاينكه پتنگ حمايت اردوي افغانستان و همچنان حمايت نيروهاي ناتو را با خود داشت، كفتر تصميم گرفت كه اين موقع كنار رفتن از جنگ است.
او اكنون در نزد حكومت بسر می برد، آنان مجبور اند تصميم گيرند كه با او چه كاري كنند.

جنرال عبدالرحمن سيد خيلي، قومندان امنيه ولايت بغلان گفت:" از اينكه او تسليم شده است، حكومت تمردش را خواهد بخشيد" اما اگر كسي او را متهم به كدام جنايتي كند، در آنصورت او در پيشگاه محكمه جواب خواهد داد".

عبدالجبار حقبين والي بغلان حتي بيشتر آشتي پذيرانه بيان داشت گفت ((: او به مخالفت خويش پايان داد و خود را به حكومت تسليم كرد، از تلاش ها و گفتگو مسوولين ولايتي در اين راستا تشكر مي كنيم."

حقبين گفت كه اداره ولايتي او پيشكش كردن يك موقف رسمي را براي كفتر ملاحظه مي كند.
باشنده گان محلي مي گويند كه كفتر تا هنوز خطرناك است و بايد در بند نگه داري شود.

يكتن از باشندگان كه نخواست از وي نامبرده شود گفت:" كفتر با قومندان طالبان ملا داد خدا كه اخير از زندان بگرام فرار كرده است، متحد شده است." او همچنان ارتباط با يكي از جنگ سالاران محلي بنام امام سبز دارد. آنان تمام راه هاي قاچاق مواد مخدر را كنترول مي كنند."

به گفته اين مرد، اين سه نفر فعاليت شانرا در ساحات رشد خشخاش متمركز ساخته بودند و بخاطر محافظت از دهاقين در مقابل پوليس جنگ مي كردند.

او گفت:" اگر وي زنداني نشود، او دوباره خواهد آمد و به كار هاي سابقش خواهد پرداخت."

پناهگاه سایر افراد ملیشه کفتر مرموز مانده است. به گفته باشنده گان محل و مسوولین حکومتی، او بیش از 200 تن مرد مسلح را تحت قومنده خویش داشت.
یکتن از باشنده گان نهرین گفت:" این مطلقاً راست است که او فرماندهی ده ها تن مرد مسلح را به عهده داشت، اگر نمی داشت، حکومت پیشتر از امروز گرفتارش می کرد."

او به این فکر بود که شاید کفتر مردان مسلح اش را به همپیمانش داد خدا فرستاده باشد.

او گفت:" کفتر با تخنیک های جنگی بلد است، او تمام مردان مسلح خویش را به یکبارگی تسلیم نخواهد داد، شاید این یکی از تکتیک هایش باشد. او ممکن دو باره با مردان خودش در کوهسار ها بپیوندد."

مسوولین حکومتی اهمیت کفتر را ناچیز جلوه می دهند وبه آی دبلیو پی آر گفتند که زندگی متمردانه وی به پایان رسید.

سیدخیلی قومندان امنیه گفت:" این شایعات است. او از کجا صدها تن مرد مسلح را جمع کرده می تواند؟، او صرف رهبری بعضی پسرها و نواسه هایش را بعهده داشت و تمام آنان تسلیم شدند. او کار یک چند آشیانه دوزدان را در ساحات کوهستانی پیش می برد.

"اما اکنون او هیچ قدرتی ندارد و مثل یک شهروند عادی افغانستان زندگی کرده می تواند"

سید یعقوب ابراهیمی کارمند و گزارشگر آی دبلیو پی آر در مزار شریف است.